Allergeneninformatie Horeca: Wat is Verplicht in 2026?

Een gast vraagt: “Zit er gluten in dit gerecht?” Je medewerker twijfelt, kijkt in een verouderd mapje, en geeft een onzeker antwoord. Dat kost je niet alleen het vertrouwen van de gast, maar bij een fout ook een boete van de NVWA of erger: een zieke klant.

Allergeneninformatie is in de horeca wettelijk verplicht. Restaurants en cafés in Nederland moeten voor elk gerecht de aanwezige allergenen kunnen melden. In dit artikel lees je precies welke 14 allergenen je moet bijhouden, wat je meldplicht inhoudt, en hoe je dit slim en NVWA-klaar organiseert.

De 14 verplichte EU-allergenen

Sinds 2014 geldt in de EU de Voedselinformatieverordening (EU 1169/2011). Die verplicht horecabedrijven om klanten te informeren over 14 specifieke allergenen als ze voorkomen in een gerecht.

Dit zijn de 14 allergenen die je moet vermelden:

1. Gluten — tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut
2. Schaaldieren — garnalen, kreeft, krab
3. Eieren
4. Vis
5. Pinda’s
6. Soja
7. Melk (inclusief lactose)
8. Noten — amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pistachenoten, macadamianoten, paranoten, pecannoten
9. Selderij
10. Mosterd
11. Sesamzaad
12. Zwaveldioxide en sulfieten — bij concentraties boven 10 mg/kg of 10 mg/liter
13. Lupine
14. Weekdieren — mosselen, oesters, inktvissen, slakken

Elk van deze allergenen kan bij gevoelige personen ernstige reacties veroorzaken, van buikpijn tot anafylactische shock. Het is dus geen formaliteit: dit gaat over de veiligheid van je gasten.

Wat is je meldplicht als horecaondernemer?

De NVWA houdt toezicht op de naleving van de allergeneninformatieverplichting in de horeca. De regels zijn duidelijk:

Je bent verplicht om:

• Bij elk gerecht aan te kunnen geven welke van de 14 allergenen aanwezig zijn
• Deze informatie beschikbaar te stellen aan gasten die ernaar vragen, mondeling of schriftelijk
• Je medewerkers te trainen zodat ze correct kunnen antwoorden

Schriftelijke vermelding is aanbevolen, maar niet wettelijk verplicht voor niet-verpakte producten in restaurants. Wel verplicht: je moet de informatie altijd paraat hebben. Een verwijzing als “vraag onze medewerker” is geldig, mits die medewerker ook echt het juiste antwoord kan geven.

Boetes bij overtreding kunnen oplopen tot duizenden euro’s, afhankelijk van de ernst van de overtreding. De NVWA controleert actief tijdens horecainspecties, als onderdeel van je bredere HACCP-dossier.

Hoe beheer je allergenen efficiënt?

De papieren aanpak (en waarom die faalt)

Veel restaurants werken nog met een Excel-bestand of een uitgeprint allergenenblad achter de bar. Het probleem: recepten wijzigen, ingrediënten wisselen, en het papier wordt niet bijgewerkt. Je medewerker geeft dan verouderde informatie — zonder dat iemand het doorheeft.

Digitaal allergenenbeheer: betrouwbaar en altijd actueel

Met receptenbeheer software met allergenen koppel je allergeneninformatie direct aan je recepten. Elke keer dat een recept wordt aangepast, zijn de allergenen direct bijgewerkt. Je medewerkers hebben altijd toegang tot de actuele informatie via hun telefoon.

De voordelen op een rij:

• Allergenen per recept automatisch bijgehouden op basis van ingrediënten
• Direct inzichtelijk welke van de 14 EU-allergenen aanwezig zijn
• Medewerkers raadplegen de app op de vloer, geen zoeken in mappen
• Altijd NVWA-klaar: je hebt het bewijs dat je de informatie bijhoudt

Dit sluit ook naadloos aan op je bredere HACCP-registratie voor restaurants, waarbij je voedselveiligheid digitaal aantoonbaar maakt richting de inspectie.

Veelgemaakte fouten bij allergeneninformatie

1. Receptenwijzigingen niet doorvoeren Je stapt over op een andere leverancier en het basissausje bevat nu soja. Als je het recept niet bijwerkt, geef je gasten verkeerde informatie. Dit is een van de meest voorkomende fouten.

2. Kruisbesmetting niet meenemen Als je noten verwerkt in de keuken en daarna een “notenvrij” gerecht bereidt op hetzelfde oppervlak, is er mogelijk kruisbesmetting. Informeer gasten hierover als dat van toepassing is.

3. Medewerkers niet of slecht getraind Je hebt de informatie misschien keurig bijgehouden, maar als je medewerker het antwoord niet weet of verkeerd raadpleegt, schiet je er niets mee op. Training en een toegankelijk systeem zijn beide nodig.

4. Geen onderscheid bij aangepaste gerechten Klant vraagt om een gerecht zonder gluten. Controleer dan ook de bijgerechten en sauzen afzonderlijk. Het basisgerecht kan glutenvrij zijn, de dressing niet.

Veelgestelde vragen over allergenen in de horeca

Moet ik allergenen op de menukaart zetten? Niet wettelijk verplicht voor restaurants met niet-verpakt eten. Je mag ook mondeling informeren, mits je de informatie beschikbaar en correct hebt. Schriftelijke vermelding op de menukaart of via QR-code is echter wel de aanbevolen aanpak, omdat het minder ruimte laat voor fouten.

Geldt de allergenenplicht ook voor dagschotels en wisselende menu’s? Ja. Ook als je gerechten dagelijks wisselen, moet je voor elk gerecht de allergeneninformatie bijhouden. Digitale systemen maken dit een stuk eenvoudiger dan een dagelijks bijgewerkt papieren formulier.

Wat als ik niet zeker ben of een ingrediënt een allergeen bevat? Controleer de specificaties bij je leverancier. Geef de gast bij twijfel altijd het voorzichtige antwoord: vertel dat je het niet zeker weet en bied een alternatief aan.

Hoe weet ik of mijn HACCP-plan ook allergenen dekt? Allergenen vallen niet automatisch onder je HACCP-plan, maar worden wel meegenomen bij een NVWA-inspectie. Lees meer over hoe je een volledig HACCP-plan opstelt in ons artikel over HACCP-plan opstellen.

Conclusie

Allergeneninformatie is geen bijzaak: het is een wettelijke verplichting die direct invloed heeft op de gezondheid van je gasten. De 14 EU-allergenen moet je voor elk gerecht kunnen melden. Papieren systemen zijn foutgevoelig, zeker als recepten regelmatig wisselen.

Met digitale receptenbeheer software houd je allergeneninformatie automatisch actueel, zijn medewerkers altijd goed geïnformeerd, en ben je klaar voor een NVWA-inspectie.

Wil je zien hoe dat werkt voor jouw restaurant? Plan een gratis demo en we laten het je in 20 minuten zien.