Hygiënecode voor de horeca: wat het is en hoe je eraan voldoet
De Hygiënecode voor de Horeca is de praktische route om aan je wettelijke HACCP-verplichting te voldoen. Hier lees je wat de code inhoudt, welke registraties verplicht zijn en hoe je er in de praktijk mee werkt.
Wat is de Hygiënecode voor de Horeca?
De Hygiënecode voor de Horeca is een door de overheid goedgekeurde branchecode van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). De code vertaalt de wettelijke HACCP-verplichting naar concrete werkinstructies voor horecabedrijven: welke temperaturen je meet, hoe je schoonmaakt en hoe je met leveringen en houdbaarheid omgaat.
Elk horecabedrijf moet volgens de HACCP-principes werken. Dat kan op twee manieren: zelf een HACCP-plan opstellen, of werken volgens een goedgekeurde hygiënecode. Vrijwel alle restaurants en cafés kiezen het tweede, want de branche heeft het denkwerk al gedaan. Wil je eerst begrijpen wat HACCP precies inhoudt? Lees dan onze complete HACCP-gids voor de horeca.
De actuele versie is de Hygiënecode voor de Horeca 2016, te bestellen via KHN als boek of digitale versie. De NVWA gebruikt de code als toetsingskader bij inspecties in de horeca.
Voor wie geldt de Hygiënecode?
De code is geschreven voor de hele horeca:
- Restaurants, brasseries en eetcafés
- Cafés en bars die eten serveren
- Cafetaria's, snackbars en lunchrooms
- Hotels met ontbijt, restaurant of roomservice
- Cateraars en thuiskoks die maaltijden verkopen
De omvang van je zaak maakt niet uit. Ook een kleine zaak zonder keukenbrigade moet aantoonbaar volgens de code (of een eigen plan) werken.
Welke registraties schrijft de code voor?
Het hart van de Hygiënecode zijn de dagelijkse registraties. Dit moet je structureel bijhouden en kunnen tonen:
- Temperatuurcontrole: dagelijkse controle van koelingen (maximaal 7 °C) en vriezers (-18 °C), plus kerntemperaturen bij kritische bereidingen. Zie ons temperatuurregistratiesysteem.
- Schoonmaak: aantoonbaar schoonmaken volgens een vast schema, per ruimte en frequentie. Zie digitale schoonmaaklijsten.
- Goederenontvangst: temperatuur- en kwaliteitscontrole bij leveringen van bederfelijke producten.
- Houdbaarheid: zelfbereide producten etiketteren met bereidings- en houdbaarheidsdatum (THT) en dagelijks controleren.
- Allergenen: per gerecht weten welke van de 14 verplichte allergenen erin zitten en dat aan gasten kunnen vertellen. Zie de allergenenlijst voor de horeca.
Hoe werk je volgens de Hygiënecode in de praktijk?
De code volgen is geen eenmalige actie maar een dagelijkse routine. In de praktijk komt het hierop neer:
- Richt je routine in: bepaal welke controles bij jouw zaak horen (welke koelingen, welke bereidingen, welk schoonmaakschema)
- Registreer dagelijks: laat je team de controles uitvoeren en aftekenen, elke dag opnieuw
- Grijp in bij afwijkingen: een koeling boven de norm betekent actie ondernemen én vastleggen wat je deed
- Bewaar je registraties: zodat je bij een NVWA-inspectie direct kunt laten zien dat je structureel werkt
Het venijn zit in de consistentie. Een papieren lijst die drie dagen niet is ingevuld valt bij een inspectie direct door de mand. Daarom stappen steeds meer zaken over op digitale registratie, waarbij taken automatisch worden klaargezet en niets stilletjes blijft liggen.
Werken volgens de Hygiënecode, zonder papierwerk
De Horeca Helper zet alle registraties uit de Hygiënecode dagelijks klaar voor je team: temperatuur, schoonmaak, goederenontvangst en THT. NVWA-export met één klik.
Start gratis proefperiodeHygiënecode en de NVWA-inspectie
Bij een controle toetst de NVWA-inspecteur jouw werkwijze aan de Hygiënecode. De inspecteur wil zien dat je registraties compleet en actueel zijn, dat je team de werkinstructies kent en dat de feitelijke situatie in je keuken klopt met wat je registreert.
Kun je dat niet aantonen, dan volgt een waarschuwing, een last onder dwangsom of een boete. Bij herhaling lopen de bedragen op tot duizenden euro's. Hoe zo'n inspectie verloopt en hoe je je voorbereidt, lees je in ons artikel over NVWA-controles in de horeca.
Wil je de verplichte lijsten eerst op papier zien? Download dan onze gratis HACCP-lijsten. En kies je voor digitaal, bekijk dan de HACCP app voor de horeca die alle registraties uit de code afdekt.
Veelgestelde vragen over de Hygiënecode
- Wat is de Hygiënecode voor de Horeca?De Hygiënecode voor de Horeca is een door de overheid goedgekeurde branchecode van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). De code vertaalt de wettelijke HACCP-verplichting naar praktische werkinstructies voor restaurants, cafés en andere horecabedrijven. Werk je aantoonbaar volgens de code, dan voldoe je aan je HACCP-verplichting.
- Is de Hygiënecode verplicht?De code zelf is niet verplicht, maar HACCP wel. Je hebt twee opties: werken volgens een goedgekeurde hygiënecode of een eigen HACCP-plan opstellen en laten beoordelen. Vrijwel alle restaurants en cafés kiezen voor de Hygiënecode omdat dat veel minder werk is.
- Waar koop ik de Hygiënecode voor de Horeca?De Hygiënecode voor de Horeca wordt uitgegeven door Koninklijke Horeca Nederland en is te bestellen via KHN, als boek of digitale versie. De actuele versie is de Hygiënecode voor de Horeca 2016.
- Welke registraties schrijft de Hygiënecode voor?De code schrijft onder andere voor: dagelijkse temperatuurcontrole van koelingen en vriezers, registratie van kritische bereidingen (verhitten, terugkoelen), schoonmaakregistratie, controle bij goederenontvangst en het bewaken van houdbaarheid (THT). Deze registraties moet je bij een NVWA-inspectie kunnen tonen.
- Mag ik de registraties uit de Hygiënecode digitaal bijhouden?Ja. De NVWA accepteert digitale registratie volledig, zolang de registraties compleet en betrouwbaar zijn. Digitale registratie met tijdstempel en naam is in de praktijk zelfs sterker bewijs dan een papieren lijst.
- Geldt de Hygiënecode ook voor kleine zaken en thuiskoks?Ja. De HACCP-verplichting geldt voor elk bedrijf dat eten bereidt of verkoopt, ongeacht de grootte. Ook cafetaria's, foodtrucks en thuiskoks die maaltijden verkopen moeten volgens de HACCP-principes werken, en de Hygiënecode is daarvoor de praktische route.
Liever eerst een persoonlijke rondleiding? Plan een gratis demo →
Voldoe aan de Hygiënecode zonder papierwerk
14 dagen gratis proberen. Geen creditcard nodig. Binnen 15 minuten ingericht.
Geen creditcard nodig · Horecazaken in heel Nederland gingen je voor
